Chanette Paul is een van daardie skrywers vir wie stories nie bloot ’n beroep is nie, maar ’n manier om die wêreld te verstaan. Sy skryf oor liefde, verlies, verhoudings, raaisels en die donkerder kante van die menslike natuur – maar onder alles lê daar ’n diep belangstelling in mense en in die vreemde, ingewikkelde maniere waarop ons probeer sin maak van die lewe.
Haar eie lewe het haar vroeg reeds aan ’n merkwaardige verskeidenheid mense en plekke blootgestel. Sy het nege skole bygewoon, in sewe provinsies gewoon en aan vyf universiteite gestudeer. Teen die tyd dat sy sestien was, het haar ouers reeds tientalle kere verhuis. Wat vir ’n kind ontwrigtend kon wees, het later ’n skatkis van ervarings geword: stadslewe, plaaslewe, dorpslewe, woonstelle, ’n woonwa, ’n residensiële hotel en selfs ’n omskepte stal. Al daardie plekke en mense het waarskynlik op een of ander manier saam met haar die wêreld van haar stories binnegestap.
Voor sy haar voltyds aan skryf gewy het, het Chanette onder meer kortstondig skoolgehou, met klere en wearable art gewerk en selfs probeer om haar kunswerke by kunsmarkte te verkoop. Die skrywerslewe het egter eers later behoorlik posgevat.
In 1994, op 38, het sy ná ’n groot verandering in haar lewe besluit om haarself een jaar te gun om voltyds te probeer skryf. Dit was nie ’n onmiddellike suksesverhaal nie. Haar eerste pogings is afgekeur, onder meer ’n Engelse Mills & Boon-manuskrip. Maar sy het aangehou. Uiteindelik het sy in Afrikaans begin skryf en in 1995 haar eerste voltooide roman, Maalstroom van ekstase, by ’n uitgewer ingedien. Teen die einde van daardie jaar is nie net dié manuskrip aanvaar nie, maar ook ’n ander verhaal waaraan sy gewerk het.
Van daar af het die stories begin vloei.
Haar eerste roman het in 1996 die Perskor-prys vir beste romantiese fiksie gewen, en Wip van die droomvanger was in 1999 ’n naaswenner vir die ATKV-Prosaprys. Later het haar werk al hoe verder oor genregrense beweeg. Sy het romantiese fiksie, spanningsromans, speurverhale en verhale met bonatuurlike en esoteriese elemente geskryf. Sedert 2007 het spanning ’n besonder belangrike deel van haar oeuvre geword, onder meer met die Gys Niemand-reeks.
Chanette se belangstelling in mense is egter nooit net ’n manier om ’n lekker storie te vertel nie. Sy het al gesê dat sy skryf om sin te maak van wat sy rondom haar sien, hoor en ervaar. Vir haar is stories ’n manier om dinge wat in die werklikheid skeefloop, binne die veilige ruimte van fiksie te ondersoek – en soms selfs reg te skryf. Sy beskryf haar skryfwerk as haar eie manier om ’n klein bydrae tot die welsyn van ander te maak: “Skryf is my sopkombuis.”
Daarom is dit dalk nie toevallig dat sy haar veral aangetrokke voel tot karakters wat nie noodwendig alles dadelik reg het nie. Sy hou van vroulike hoofkarakters wat nie perfek of buitengewoon briljant is nie, maar wat deur die loop van ’n verhaal iets leer, wyser word en uiteindelik anders na hulself en die wêreld kyk.
Haar akademiese pad het intussen voortgegaan. Sy het ’n MA in Afrikaanse en Nederlandse Letterkunde behaal en in 2003 ’n MA in Skeppende Skryfwerk, cum laude, aan die Universiteit van Kaapstad onder leiding van prof. Etienne van Heerden voltooi. Die roman wat uit dié studie voortgespruit het, Leila word lig, het in 2006 die kortlys van die ATKV-Prosaprys gehaal.
Maar Chanette is nie net ’n skrywer nie. Sy is ook diep betrokke by die skryfproses agter die skerms. Sy doen manuskripontwikkeling en -keuring, help ander skrywers om hulle stories te slyp en was betrokke by die ontwikkeling van LAPA se Romanza-reeks. Sy deel dus nie net haar eie stories met lesers nie; sy help ook ander mense om hulle stories op papier te kry.
Haar eie beskrywing van haar skryfproses pas goed by die mens agter die boeke: sy is ’n sogenaamde organiese skrywer. Sy beplan nie noodwendig alles vooraf nie. Sy begin met karakters en ’n storie, en ontdek dikwels saam met hulle waarheen die verhaal gaan. Soms neem ’n karakter selfs die storie by haar oor en verander die plan heeltemal.
Met tientalle romans agter haar – meer as veertig reeds teen 2018 – het Chanette Paul een van die produktiefste en mees veelsydige stemme in Afrikaanse ontspanningsfiksie geword. Haar werk het ook oor taalgrense begin beweeg, onder meer met vertalings van Offerlam. Sy het verskeie leserstoekennings ontvang en was herhaaldelik op die kortlyste van belangrike Afrikaanse boekpryse.
En tog is daar iets besonder aards aan die vrou agter al die boeke. Sy is ’n leesvraat en musiekliefhebber, hou van walvisse en snorkel, versamel graag vreemde “goeters” vir haar huis en beskryf haarself met ’n knipoog as ’n onkundige tuinier en ’n vrot kok. Sy woon in die Overberg, waar die landskap, die see en die rivierwêreld ook ’n plek in haar verbeelding gekry het.
Miskien is die beste manier om Chanette Paul te beskryf eenvoudig dié: sy is ’n vrou wat ’n lewe vol stories geleef het – en toe besluit het om hulle neer te skryf.